Podcast Gibi Dinle!
Yayınlar
Fintech Time Röportajı: İnsan AI Ortaklığı; Unvan Değil Beceri Konuşuyor!
Yenibiriş Röportajı: Teknolojiyi Yakalarken İnsan Olduğumuzu Unutmamalıyız.
Makaleler
İşe Alım ve Oryantasyonun Geleceği: 2026'da Şirketler Yetenekleri Bulmak ve Uyumlaştırmak İçin Neler Yapıyor?
Yıllardır işe alım süreçlerinde aynı soruyu sorduk: "En iyi adayı nasıl buluruz?"
Ancak bugün başarılı şirketler farklı bir soruya odaklanıyor:
"Doğru yeteneği nasıl kuruma kazandırır, hızla potansiyelini performansa çevirir ve nasıl uzun vadede bağlı tutarız?"
Çünkü işe alım artık yalnızca bir pozisyonu doldurmak değil; çalışan deneyiminin ilk adımını tasarlamak anlamına geliyor. 2026'ya baktığımızda ise işe alım ve onboarding süreçlerinde üç temel dönüşüm öne çıkıyor: yapay zekâ, yetkinlik odaklı yaklaşım ve kişiselleştirilmiş çalışan deneyimi.
1. Diploma Değil, Yetkinlik Kazanıyor
Uzun yıllar boyunca işe alım süreçleri diploma, okul ve deneyim yılı etrafında şekillendi.
Bugün ise şirketler giderek daha fazla şu soruya odaklanıyor:
"Bu kişi bu işi gerçekten yapabilir mi?"
Bu nedenle beceri testleri, vaka çalışmaları, simülasyonlar ve proje bazlı değerlendirmeler CV'nin önüne geçmeye başladı. Özellikle teknoloji ve dijital rollerde yetkinlik bazlı işe alım hızla yaygınlaşıyor.
Bu değişim sadece işe alımı değil, organizasyon tasarımını da etkiliyor. Şirketler artık pozisyonları unvanlarla değil, beceri kümeleriyle tanımlamaya başlıyor.
2. Yapay Zekâ Recruiter'ın Yerini Almıyor, Gücünü Artırıyor
2024 ve 2025 boyunca en çok konuşulan konu AI destekli işe alımdı.
2026'da ise yaklaşım daha net:
Yapay zekâ karar verici değil, karar destekleyici.
Önde gelen şirketler AI'ı;
- CV tarama,
- aday eşleştirme,
- mülakat planlama,
- işe alım analitiği,
- aday iletişimi
gibi operasyonel süreçlerde kullanıyor.
Buna karşılık nihai işe alım kararı hâlâ insan tarafından veriliyor. Çünkü şirketler hız kadar güven, kültürel uyum ve etik değerlendirmeye de önem veriyor.
Aslında yeni dönemin mottosu şu:
"AI destekli süreçler, insan merkezli kararlar."
Bu konuda ben de ekibimle hem öğretici hem de "yapay zeka iyi ki var" dedirten bir süreci deneyimlediğimi paylaşmadan geçmemeliyim sanırım. Tasarladığımız staj programını dört başı mamur bir işe alım ve rutin bir çalışan işe alımı gibi gördüğümüz programda; hem 4500 adaydan 28 genç yeteneğe unutulmaz bir işe alım (bu onların geri bildirim cümlesi idi) hem de iş tecrübesi yaşattık. Süreç içerisinde kullandığımız aday takip sisteminin AI desteği sayesinde özgeçmişleri hızla taramaktan, kullandığımız mülakat aracı ile yapay zeka değerlendirmeli video mülakatlara kadar sürecin her aşamasında teknolojinin nimetlerinden yararlanarak süreci hem pratik hem verimli hale getirdik. Büyük montanlı işe alımlarda yapay zekanın git gide daha Büyük roller üstleneceği açık.
3. Aday Deneyimi Yeni Rekabet Alanı
Eskiden şirketler adayları değerlendirirdi. Bugün adaylar da şirketleri değerlendiriyor.
İşe alım sürecinde;
- hızlı geri dönüş,
- şeffaf iletişim,
- net beklentiler,
- düzenli bilgilendirme
artık bir "artı" değil, beklenti haline geldi.
En başarılı işe alım ekipleri süreci bir HR operasyonu olarak değil, bir müşteri deneyimi tasarımı olarak ele alıyor.
Çünkü güçlü bir aday deneyimi sadece işe alımı değil, işveren markasını da güçlendiriyor.
Yeni jenerasyon başvuru yaparken artık sadece yan haklara değil; şirketin yarattığı sosyal etkiyeden sürdürülebilirlik çalışmalarına çalışma yeri stratejisinden çalışanları için sunduğu iş yaşam dengesi imkanlarına kadar farklı detayları inceliyor.
4. Onboarding İlk Gün Başlamıyor
Belki de en önemli değişim burada yaşanıyor.
Modern şirketlerde onboarding artık ilk iş gününde başlamıyor.
Teklif kabul edildiği anda başlıyor.
Bu yaklaşım "preboarding" olarak adlandırılıyor ve giderek yaygınlaşıyor. Yeni çalışanlara ilk gün öncesinde:
- ekip tanıtımları,
- yönetici mesajları,
- buddy atamaları,
- ilk hafta planları
- ilk günüm videoları
iletiliyor.
Bunun sonucunda çalışanlar ilk gün daha az stres yaşıyor, daha hızlı adapte oluyor ve şirkete bağlılıkları güçleniyor.
5. Herkese Aynı Oryantasyon Dönemi Bitiyor
Geçmişte onboarding süreçleri standarttı.
Bugün ise kişiselleştirme ön planda.
Bir yazılım geliştiricinin ihtiyaç duyduğu bilgi ile bir satış yöneticisinin ihtiyaç duyduğu bilgi aynı değil.
Bu nedenle AI destekli onboarding sistemleri;
- role,
- kıdeme,
- ekibe,
- kariyer hedeflerine
göre farklı öğrenme yolculukları oluşturuyor.
Amaç sadece bilgi aktarmak değil, çalışanın mümkün olan en kısa sürede değer üretmesini sağlamak.
6. Başarılı Şirketler Artık İlk 90 Günü Yönetiyor
Geleneksel yaklaşım:
"İlk gün oryantasyonu tamamlandı."
Yeni yaklaşım:
"İlk 90 gün boyunca gelişimi yönetiliyor."
Lider şirketler onboarding'i;
- 1. gün
- 1. hafta
- 1. ay
- 3. ay
olarak tasarlıyor.
Başarıyı ise şu metriklerle ölçüyor:
- Verimliliğe ulaşma süresi
- İlk katkı süresi
- İlk proje teslimi
- 90 günlük çalışan bağlılığı
- Erken ayrılma oranı
Çünkü onboarding'in gerçek amacı bilgi vermek değil, çalışanın başarılı olmasını sağlamak.
7. Yeni Yetkinlik: AI Okuryazarlığı
İşe alım dünyasında yükselen bir diğer konu da AI yetkinliği.
Şirketler artık sadece teknik becerilere değil;
- AI araçlarını kullanabilme,
- doğru prompt yazabilme,
- AI ile verimlilik artırabilme
gibi becerilere de önem veriyor. Araştırmalar AI becerilerinin adayların görüşmeye çağrılma olasılığını anlamlı şekilde artırdığını gösteriyor.
Bu nedenle geleceğin çalışanları için AI bilgisi, yabancı dil veya ofis programları bilgisi kadar temel bir yetkinlik haline geliyor.
Sonuç
2026'nın başarılı şirketleri işe alımı ve onboarding'i ayrı süreçler olarak görmüyor.
Onlar için bu süreç tek bir yolculuk:
Doğru yeteneği bulmak, doğru deneyimi sunmak ve potansiyelini hızla performansa dönüştürmek.
Bu dönüşümün merkezinde ise üç kavram yer alıyor:
-Yetkinlik Bazlı İşe Alım -AI-Destekli Mülakatlar -Kişiselleştirilmiş Oryantasyon
Teknoloji süreçleri hızlandırıyor.
Ama fark yaratan hâlâ insanlar.
Ve gelecekte en başarılı şirketler, teknolojiyi kullanırken insan deneyimini merkeze koyabilenler olacak.
İlham vermesi dileğiyle…
#HumanResources #Recruitment #TalentAcquisition #Onboarding #EmployeeExperience #FutureOfWork #AI #HRTech #Leadership #PeopleAndCulture #FintechHR
Katar'da Çalışmak
Ülkemizde artan enflasyon, ekonomik koşulların zorluğu derken, bu aralar beyaz yakanın en sıcak gündemlerinden biri yurt dışında çalışmak oldu.
Avrupa'da da enflasyon rakamları çift haneleri görmeye başlayınca GCC bölgesi, nam-ı diğer körfez ülkeleri çalışanlar için hızlı para kazanma imkanı sağlarken bir yandan da yüksek alım gücü ve lüks standartları ile ilgi çekmeye başladı.
Bizler Dubai'ye gidenleri yıllardır duyarız; ancak özellikle politik yakınlığın da sağlanması ile öne çıkan bir yer daha var; Katar.
Bu blog yazımızda Katar'da 1 yıl çalışmış biri olarak sizlere Katar'da çalışmanın nasıl bir deneyim olacağı ile ilgili ipuçları vermek istiyorum.
1. Katar'da İş Nasıl Bulunur?
Öncelikle şunu bilmelisiniz ki Katar'da başvuru yaparak iş bulmak oldukça düşük bir ihtimaldir. Eğer bir gün LinkedIn mesaj bölümünde "Job Opportunity in Qatar" diye bir başlık görürseniz bilin ki, tecrübenize ve muhtelemen sektör deneyiminize binaen Katar'daki işe alımcıların ağına yakalanmışsınızdır. Dediğim gibi Türkiye'den başvuru yaparak (eğer çok teknik ve niş bir iş alanınız yok ise) işe kabul edilme ihtimaliniz maalesef yüksek değil. Eğer size referans olabilecek hali hazırda kurumda çalışan bir tanıdığınız var ise özgeçmişinizin değerlendirilmesi olasılığı doğabilir. Katara gidip yerleşik olarak başvurduğunuzda şans biraz artabilir; ancak geleneksel Ortadoğu mantığı ile tanıdık mekanizmasının iş bulmada çok daha aktif olduğu da bir gerçek.
2.İşe Alım Süreci Nasıl İlerler?
Katar'da bir firmaya işe kabul edilebilmeniz için oldukça uzun süren bir prosese dahil olmanız gerekir. İşe alım süreci ortalama 6 aydır; çünkü işler biraz yavaş ilerler. Özellikle üst seviye yönetici pozisyonlar için sizinle görüşme yapılıyorsa en az 5 mülakata hazır olun. Süreçte ayrıca testler ve hire right tarafından yapılan kapsamlı background checklerle de karşılaşabilirsiniz. Görüşmeler online olarak yapılıyor ve buna herkes son derece alışmış durumda. Görüşme sonrası uzun süre geri dönüş alamazsanız endişe etmeyin, bu çok da şaşılacak bir durum değil. Yazıp sorabilir, siz sorumluluk alıp süreci takip edebilirsiniz.
3.Evrak Süreci ve Çalışma Vizesi
Katar ve Türkiye arasındaki ülkeler arası anlaşmalar çerçevesinde Türk vatandaşları Katar'a pasaportları ile girebiliyor ve 90 gün kalabiliyorlar. Vize almaları gerekmiyor. Ancak siz bir şirkete kabul edildiğinizde şirket zaten sizin için başvuru yapıp sizin çalışma vizesi sürecinizi hızlıca tamamlayıp size vizeyi iletiyor. Eğer çalışma vizeniz olmadan Katar'a gittiyseniz, 90 günü aşmamaya dikkat edin, çünkü eğer izin verilen süreyi geçirirseniz ülkeyi terk ederken gün başına ceza (2023 itibarıyla günlük 200 QAR) ödemeniz gerekiyor.
Türkiye'den götüreceğiniz evrakları (diploma, transkript vs gibi) önce bulunduğunuz ilin valiliğinde onaylatmanız sonra da Katar Konsolosluğu'nda apostil yaptırmanız gerekiyor. Tabi bu süreçte Euro üzerinden ödemeler yapmanız gerekiyor ki, son derece masraflı bir süreç. Tavsiyem, mutlaka işvereninizle bunların size geri ödenmesi konusunda baştan anlaşmanız.
4.Talep Edilecek Ücret ve Yan Haklar
Katar'da çalışmak için isteyeceğiniz ücrete karar vermeden önce mutlaka orada çalışan ve hatta sizinle aynı mesleği icra eden kişilerle LinkedIn üzerinden bağlantıya geçerek akıl danışmanızı öneririm. Katarlı işverenler Türkiye'deki ekonomik durumun farkında oldukları için bazen olması gerekenin altında rakamlar teklif edebiliyorlar. Katar her ne kadar alım gücünün yüksek olduğu bir ülke olsa da kiraların çok yüksek olması sebebiyle geçinmek çok da kolay değil. Ücretler basic salary-temel ücret+housing allowance-ev yardımı ödemesi+transportation allowance ulaşım yardımı şeklinde teklif ediliyor. Eğer çocuklarınız var ise mutlaka okul yardımını da istemeyi unutmayın çünkü Katar'da devlet okulu kavramı yok ve özel okullar ciddi bir maliyet. Benzin çok ucuz ve araç kiralamak hatta almak çok kolay olduğundan, diğer yandan da Uber ucuz ve yaygın, metro ağı başarılı olduğu için ulaşımda sıkıntı yaşamazsınız. Her ne kadar şirketlerin ücret sistemleri olsa da, ücret konusu biraz akşam pazarı şeklinde ilerlediği için isteklerinize en yukarıdan başlamanızı öneririm.
5.İş Yaşamı ve Kurum Kültürleri
Maalesef Katar'da çok gelişmiş bir iş yaşamından bahsetmek zor. Ülke bu alanda hala emekliyor desek yalan olmaz. Şirketler kurumsal olmaya çalışsa da daha çok yolları var. Çalışanlar genelde Arap coğrafyasında savaş veya ekonomik zorluk yaşayan ülkelerden kaçıp Kanada, Avrupa gibi İngilizce konuşulan ülkelerde okumuş ve büyümüş Araplardan, öte yandan ülkelerindeki zor koşullardan refaha gitmek isteyen Filipinlilerden, Hindistanlı ve Pakistanlılardan oluşuyor. Türk nüfus şu anda 10000 civarında. Üst düzey yönetim kademelerinde çalışan beyaz yakalar olduğu gibi, otellerde ve özellikle restoran sektöründe çalışan pek çok Türk çalışanı Doha'da görmek mümkün.
Avrupa ülkelerinden gelen expatlar başlangıçta daha fazlaymış; ancak iş yaşamının beklenen gelişmeyi gösterememesinden olsa gerek, zamanla sayıları azalmış.
Gelişme gösterememesinden kastımın ne olduğunu biraz daha açayım. Mesela Katar'da iş yerlerine girerken punch-in and out denilen parmak izi makineleri ile ofise girersiniz ve eğer beklenen saatten az çalıştıysanız maaşınızdan dakikalara denk gelen ücret kesilir. Çok az şirkette hibrit çalışma modeli uygulanır ve çalışanların ofiste bolca fazla mesai yapması arzu edilen bir durumdur. İş-özel hayat dengesinden bahsetmek zor, gece yarıları çalan telefon hikayelerini bolca dinledim desem yalan olmaz.
İşler çok yavaş ilerler çünkü her şey 5-6 kişinin onayından geçer veya geçmeye çalışır diyelim. Bireysel sorumluluk yerine kontrol mekanizmasın ön planda olduğu Doha'da sıkça "bukra inşallah" lafını duyarsınız, yani yarın inşallah! Eğer benim gibi çok tez canlı ve iş bitirici biriyseniz Katar'da zorlanma ihtimaliniz yüksektir.
Katar şirketleri genelde mali açıdan kudretli oldukları için son teknoloji yazılımlar ve programlar kullanırlar, bu da size yenilikleri görme ve öğrenme şansı verir. Bu açıdan çok olumlu olduğunu söyleyebiliriz.
Çalışanlar genelde ait oldukları ülkelerin vatandaşları ile zaman geçirmeyi ve öğle yemeklerinde beraber olmayı severler. Ofislerde dinlenme alanı, kafeterya, yemekhane gibi bölümler göremezsiniz. Genel olarak pantry adı verilen minik mutfaklarda yemeğini hazırlayıp masasında veya odasında yiyen çalışanlara daha fazla rastlarsınız. İklim çok zorlayıcı olduğundan ofis genel yaşam alanıdır ve dışarı çıkmak çok tercih edilmez.
6.Şirketler Arası Geçişler ve Kariyer
Diyelim ki Katar'da uzun yıllar kaldınız ve başka bir şirketten teklif aldınız. O şirkete geçebilmeniz için mevcut şirketinizin bunu kabul ettiğini gösterir NOC'yi yani Non-Objection Certificate'i düzenleyip size vermesi gerekir. Vermezse yeni işvereninizle çalışmaya başlayamazsınız. Katar'da enflasyon olmadığı için genelde ücretlere zam yapılmaz. Yani benden size tavsiye girerken pazarlığınızı iyi yapın: Terfi sistemlerinin çok gelişmiş olduğu pek söylenemez. Şirketlerde uzun yıllardır çalışanların aynı ücret ve unvanla yola devam ettiği örnekler aksinden daha fazladır.
7.Ülkeden Çıkmak İçin İşveren İzni
Eğer işvereniniz sizi ülkeden çıkmak için izne tabi tutmuşsa, o sistemde çıkabilir onayı vermeden ülkeden ayrılamazsınız. Bu daha çok finans gibi mali sorumluluk üstlenen çalışanlar için sisteme tanımlanıyor; ancak yanlış tanımlamalarla havaalanından geri dönen çok örnekle de karşılaştım.
8.İş Yasası ve Çalışan Hakları
Katar iş yasası 146 maddedir ve 31 sayfadan oluşur. Çalışanların çok fazla hakkı olduğunu söylemek iddialı olur, Türkiye'de işten çıkarmak ne kadar zor ise Katar'da bir kişinin işten çıkarılması o denli kolaydır. Dolayısıyla iş güvencesi konusunda çok iddialı olduğunu söyleyemeyiz.
Katar'da çalışmanın avantajlı tarafı ise kısa zamanda iyi para kazanmak, güzel dostlar edinmek ve ihtiyaç duyanlar için bolca İngilizce pratiği yapmaktır. Farklı kültürler ve insanlar tanımak da cabası!
#Katar #Qatar #KatardaÇalışmak #QatarJobs #QatarCareers #YurtDışındaÇalışmak #ExpatLife #ExpatCareer #Kariyer #KariyerYönetimi #İşHayatı #BeyazYaka #ProfesyonelHayat #LinkedInTürkiye #İnsanKaynakları #Recruitment #GlobalCareer #InternationalCareer #MiddleEastJobs #GCC #KörfezÜlkeleri #Doha #DohaLife #WorkAbroad #CareerAbroad #YurtdışıKariyer #ÇalışmaHayatı #İşeAlım #ÇalışmaVizesi #KariyerTavsiyeleri #KatardaÇalışmak #Qatar #Doha #YurtDışındaÇalışmak #YurtdışıKariyer #ExpatLife #GlobalCareer #Kariyer #BeyazYaka #İşHayatı #Recruitment #GCC #MiddleEastJobs #CareerAdvice #LinkedInTürkiye