Katar'da Çalışmak

Ülkemizde artan enflasyon, ekonomik koşulların zorluğu derken, bu aralar beyaz yakanın en sıcak gündemlerinden biri yurt dışında çalışmak oldu.
Avrupa'da da enflasyon rakamları çift haneleri görmeye başlayınca GCC bölgesi, nam-ı diğer körfez ülkeleri çalışanlar için hızlı para kazanma imkanı sağlarken bir yandan da yüksek alım gücü ve lüks standartları ile ilgi çekmeye başladı.
Bizler Dubai'ye gidenleri yıllardır duyarız; ancak özellikle politik yakınlığın da sağlanması ile öne çıkan bir yer daha var; Katar.
Bu blog yazımızda Katar'da 1 yıl çalışmış biri olarak sizlere Katar'da çalışmanın nasıl bir deneyim olacağı ile ilgili ipuçları vermek istiyorum.
1. Katar'da İş Nasıl Bulunur?
Öncelikle şunu bilmelisiniz ki Katar'da başvuru yaparak iş bulmak oldukça düşük bir ihtimaldir. Eğer bir gün LinkedIn mesaj bölümünde "Job Opportunity in Qatar" diye bir başlık görürseniz bilin ki, tecrübenize ve muhtelemen sektör deneyiminize binaen Katar'daki işe alımcıların ağına yakalanmışsınızdır. Dediğim gibi Türkiye'den başvuru yaparak (eğer çok teknik ve niş bir iş alanınız yok ise) işe kabul edilme ihtimaliniz maalesef yüksek değil. Eğer size referans olabilecek hali hazırda kurumda çalışan bir tanıdığınız var ise özgeçmişinizin değerlendirilmesi olasılığı doğabilir. Katara gidip yerleşik olarak başvurduğunuzda şans biraz artabilir; ancak geleneksel Ortadoğu mantığı ile tanıdık mekanizmasının iş bulmada çok daha aktif olduğu da bir gerçek.
2.İşe Alım Süreci Nasıl İlerler?
Katar'da bir firmaya işe kabul edilebilmeniz için oldukça uzun süren bir prosese dahil olmanız gerekir. İşe alım süreci ortalama 6 aydır; çünkü işler biraz yavaş ilerler. Özellikle üst seviye yönetici pozisyonlar için sizinle görüşme yapılıyorsa en az 5 mülakata hazır olun. Süreçte ayrıca testler ve hire right tarafından yapılan kapsamlı background checklerle de karşılaşabilirsiniz. Görüşmeler online olarak yapılıyor ve buna herkes son derece alışmış durumda. Görüşme sonrası uzun süre geri dönüş alamazsanız endişe etmeyin, bu çok da şaşılacak bir durum değil. Yazıp sorabilir, siz sorumluluk alıp süreci takip edebilirsiniz.
3.Evrak Süreci ve Çalışma Vizesi
Katar ve Türkiye arasındaki ülkeler arası anlaşmalar çerçevesinde Türk vatandaşları Katar'a pasaportları ile girebiliyor ve 90 gün kalabiliyorlar. Vize almaları gerekmiyor. Ancak siz bir şirkete kabul edildiğinizde şirket zaten sizin için başvuru yapıp sizin çalışma vizesi sürecinizi hızlıca tamamlayıp size vizeyi iletiyor. Eğer çalışma vizeniz olmadan Katar'a gittiyseniz, 90 günü aşmamaya dikkat edin, çünkü eğer izin verilen süreyi geçirirseniz ülkeyi terk ederken gün başına ceza (2023 itibarıyla günlük 200 QAR) ödemeniz gerekiyor.
Türkiye'den götüreceğiniz evrakları (diploma, transkript vs gibi) önce bulunduğunuz ilin valiliğinde onaylatmanız sonra da Katar Konsolosluğu'nda apostil yaptırmanız gerekiyor. Tabi bu süreçte Euro üzerinden ödemeler yapmanız gerekiyor ki, son derece masraflı bir süreç. Tavsiyem, mutlaka işvereninizle bunların size geri ödenmesi konusunda baştan anlaşmanız.
4.Talep Edilecek Ücret ve Yan Haklar
Katar'da çalışmak için isteyeceğiniz ücrete karar vermeden önce mutlaka orada çalışan ve hatta sizinle aynı mesleği icra eden kişilerle LinkedIn üzerinden bağlantıya geçerek akıl danışmanızı öneririm. Katarlı işverenler Türkiye'deki ekonomik durumun farkında oldukları için bazen olması gerekenin altında rakamlar teklif edebiliyorlar. Katar her ne kadar alım gücünün yüksek olduğu bir ülke olsa da kiraların çok yüksek olması sebebiyle geçinmek çok da kolay değil. Ücretler basic salary-temel ücret+housing allowance-ev yardımı ödemesi+transportation allowance ulaşım yardımı şeklinde teklif ediliyor. Eğer çocuklarınız var ise mutlaka okul yardımını da istemeyi unutmayın çünkü Katar'da devlet okulu kavramı yok ve özel okullar ciddi bir maliyet. Benzin çok ucuz ve araç kiralamak hatta almak çok kolay olduğundan, diğer yandan da Uber ucuz ve yaygın, metro ağı başarılı olduğu için ulaşımda sıkıntı yaşamazsınız. Her ne kadar şirketlerin ücret sistemleri olsa da, ücret konusu biraz akşam pazarı şeklinde ilerlediği için isteklerinize en yukarıdan başlamanızı öneririm.
5.İş Yaşamı ve Kurum Kültürleri
Maalesef Katar'da çok gelişmiş bir iş yaşamından bahsetmek zor. Ülke bu alanda hala emekliyor desek yalan olmaz. Şirketler kurumsal olmaya çalışsa da daha çok yolları var. Çalışanlar genelde Arap coğrafyasında savaş veya ekonomik zorluk yaşayan ülkelerden kaçıp Kanada, Avrupa gibi İngilizce konuşulan ülkelerde okumuş ve büyümüş Araplardan, öte yandan ülkelerindeki zor koşullardan refaha gitmek isteyen Filipinlilerden, Hindistanlı ve Pakistanlılardan oluşuyor. Türk nüfus şu anda 10000 civarında. Üst düzey yönetim kademelerinde çalışan beyaz yakalar olduğu gibi, otellerde ve özellikle restoran sektöründe çalışan pek çok Türk çalışanı Doha'da görmek mümkün.
Avrupa ülkelerinden gelen expatlar başlangıçta daha fazlaymış; ancak iş yaşamının beklenen gelişmeyi gösterememesinden olsa gerek, zamanla sayıları azalmış.
Gelişme gösterememesinden kastımın ne olduğunu biraz daha açayım. Mesela Katar'da iş yerlerine girerken punch-in and out denilen parmak izi makineleri ile ofise girersiniz ve eğer beklenen saatten az çalıştıysanız maaşınızdan dakikalara denk gelen ücret kesilir. Çok az şirkette hibrit çalışma modeli uygulanır ve çalışanların ofiste bolca fazla mesai yapması arzu edilen bir durumdur. İş-özel hayat dengesinden bahsetmek zor, gece yarıları çalan telefon hikayelerini bolca dinledim desem yalan olmaz.
İşler çok yavaş ilerler çünkü her şey 5-6 kişinin onayından geçer veya geçmeye çalışır diyelim. Bireysel sorumluluk yerine kontrol mekanizmasın ön planda olduğu Doha'da sıkça "bukra inşallah" lafını duyarsınız, yani yarın inşallah! Eğer benim gibi çok tez canlı ve iş bitirici biriyseniz Katar'da zorlanma ihtimaliniz yüksektir.
Katar şirketleri genelde mali açıdan kudretli oldukları için son teknoloji yazılımlar ve programlar kullanırlar, bu da size yenilikleri görme ve öğrenme şansı verir. Bu açıdan çok olumlu olduğunu söyleyebiliriz.
Çalışanlar genelde ait oldukları ülkelerin vatandaşları ile zaman geçirmeyi ve öğle yemeklerinde beraber olmayı severler. Ofislerde dinlenme alanı, kafeterya, yemekhane gibi bölümler göremezsiniz. Genel olarak pantry adı verilen minik mutfaklarda yemeğini hazırlayıp masasında veya odasında yiyen çalışanlara daha fazla rastlarsınız. İklim çok zorlayıcı olduğundan ofis genel yaşam alanıdır ve dışarı çıkmak çok tercih edilmez.
6.Şirketler Arası Geçişler ve Kariyer
Diyelim ki Katar'da uzun yıllar kaldınız ve başka bir şirketten teklif aldınız. O şirkete geçebilmeniz için mevcut şirketinizin bunu kabul ettiğini gösterir NOC'yi yani Non-Objection Certificate'i düzenleyip size vermesi gerekir. Vermezse yeni işvereninizle çalışmaya başlayamazsınız. Katar'da enflasyon olmadığı için genelde ücretlere zam yapılmaz. Yani benden size tavsiye girerken pazarlığınızı iyi yapın: Terfi sistemlerinin çok gelişmiş olduğu pek söylenemez. Şirketlerde uzun yıllardır çalışanların aynı ücret ve unvanla yola devam ettiği örnekler aksinden daha fazladır.
7.Ülkeden Çıkmak İçin İşveren İzni
Eğer işvereniniz sizi ülkeden çıkmak için izne tabi tutmuşsa, o sistemde çıkabilir onayı vermeden ülkeden ayrılamazsınız. Bu daha çok finans gibi mali sorumluluk üstlenen çalışanlar için sisteme tanımlanıyor; ancak yanlış tanımlamalarla havaalanından geri dönen çok örnekle de karşılaştım.
8.İş Yasası ve Çalışan Hakları
Katar iş yasası 146 maddedir ve 31 sayfadan oluşur. Çalışanların çok fazla hakkı olduğunu söylemek iddialı olur, Türkiye'de işten çıkarmak ne kadar zor ise Katar'da bir kişinin işten çıkarılması o denli kolaydır. Dolayısıyla iş güvencesi konusunda çok iddialı olduğunu söyleyemeyiz.
Katar'da çalışmanın avantajlı tarafı ise kısa zamanda iyi para kazanmak, güzel dostlar edinmek ve ihtiyaç duyanlar için bolca İngilizce pratiği yapmaktır. Farklı kültürler ve insanlar tanımak da cabası!

#Katar #Qatar #KatardaÇalışmak #QatarJobs #QatarCareers #YurtDışındaÇalışmak #ExpatLife #ExpatCareer #Kariyer #KariyerYönetimi #İşHayatı #BeyazYaka #ProfesyonelHayat #LinkedInTürkiye #İnsanKaynakları #Recruitment #GlobalCareer #InternationalCareer #MiddleEastJobs #GCC #KörfezÜlkeleri #Doha #DohaLife #WorkAbroad #CareerAbroad #YurtdışıKariyer #ÇalışmaHayatı #İşeAlım #ÇalışmaVizesi #KariyerTavsiyeleri #KatardaÇalışmak #Qatar #Doha #YurtDışındaÇalışmak #YurtdışıKariyer #ExpatLife #GlobalCareer #Kariyer #BeyazYaka #İşHayatı #Recruitment #GCC #MiddleEastJobs #CareerAdvice #LinkedInTürkiye